Pielęgnacja jamy ustnej, a mikrobiom – co warto wiedzieć o równowadze flory bakteryjnej?

Twoja jama ustna to tętniący życiem ekosystem. Zamieszkują ją tysiące mikroorganizmów, które tworzą jej mikrobiom. To właśnie jego równowaga wpływa zarówno na kondycję uzębienia, jak i na ogólny stan zdrowia całego organizmu. Czym dokładnie jest mikrobiom jamy ustnej i jak możesz o niego zadbać? Wyjaśniamy.

Mikrobiom jamy ustnej – co to takiego?

Mikrobiom jamy ustnej to ogół wszystkich drobnoustrojów ją zasiedlających. Jest to skomplikowana sieć powiązań, w której mikroorganizmy żyją ze sobą w ścisłej równowadze. Komunikują się ze sobą za pomocą wydzielanych substancji chemicznych. Niektóre z nich są pożyteczne i chronią przed patogenami, inne zaś mogą być szkodliwe.

Mikrobiom jamy ustnej nie jest odizolowany od reszty ciała. Jest bezpośrednio połączony z układem trawiennym i oddechowym, a jego stan ma realny wpływ na zdrowie. Badania naukowe potwierdzają, że bakterie bytujące w jamie ustnej mogą mieć związek z chorobami układu krążenia, problemami oddechowymi, a nawet ze schorzeniami wątroby czy jelit[1].

Czym jest dysbioza mikrobiomu?

Do dysbiozy dochodzi wtedy, gdy proporcje między „pożytecznymi” a potencjalnie szkodliwymi drobnoustrojami zostają zachwiane. Wrogie bakterie zaczynają dominować w jamie ustnej, co może prowadzić do rozwoju stanu zapalnego i chorób przyzębia.

Jest to sygnał, że mikrobiota jamy ustnej potrzebuje natychmiastowego wsparcia. Przyczyn takiego stanu może być wiele - są związane z antybiotykoterapią, dietą bogatą w cukry proste, przewlekłym stresem i zaburzeniami odporności. Dysbioza może być spowodowana również niewłaściwą lub niedostateczną higieną jamy ustnej.

Skutki dysbiozy mikrobiomu

Skutkiem dysbiozy może być m.in. próchnica. To bakteryjna choroba tkanek twardych zęba, za którą odpowiedzialne są bakterie kwasotwórcze, głównie Streptococcus mutans i Streptococcus sobrinus. Zachwianie mikrobioty w jamie ustnej może być również przyczyną halitozy – nieprzyjemnego zapachu z ust.

Jak zadbać o prawidłowy mikrobiom w jamie ustnej?

Podstawą utrzymania prawidłowej równowagi bakteryjnej w jamie ustnej jest jej odpowiednia higiena. Oznacza ona szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie, regularne nitkowanie przestrzeni międzyzębowych oraz czyszczenie języka, na którym gromadzi się wiele drobnoustrojów.

Rutynę higienizacyjną wesprze też dobry płyn do płukania jamy ustnej o działaniu przeciwbakteryjnym. Może on zawierać np. chloroheksydynę, która zwalcza bakterie gromadzące się na powierzchni zębów i na błonie śluzowej jamy ustnej. Pamiętaj także o diecie – szczególnie o ograniczeniu cukru. To on jest pożywką dla groźnych dla zębów bakterii – odpowiedzialnych za erozję szkliwa i za próchnicę.

Równowaga flory bakteryjnej w jamie ustnej pomaga zachować piękny uśmiech i zdrowie całego organizmu. Zadbasz o nią, dbając o prawidłowe nawyki higieniczne, odpowiednią dietę i regularnie odwiedzając dentystę.

[1] Chęcińska-Maciejewska M., Schönknecht K., Peterseil M., Stanisławska-Frąckowiak D., Krauss H. Rola mikrobiomu jamy ustnej w zapobieganiu próchnicy i stanom zapalnym jamy ustnej i przyzębia. Forum Ortod 2022; 18(3): 152-66.